Od autorki
W ciągu ubiegłych lat - prawie pół wieku od zakończenia II wojny światowej, informacje o grobach i miejscach kaźnie na polskich ziemiach, włączonych do b. ZSRR były objęte cenzurą.
Należały do nich podwileńskie Ponary - miejsce straceń w latach 1941-1944 tysięcy obywateli polskich - w tym niemal wszystkich Żydów zamieszkałych na Wileńszczyźnie oraz Polaków, przywożonych z więzień hitlerowskich.
Obecnie w Polsce nastąpiły zmiany, dzięki którym może ukazać się publikacja na ten temat. Niechże służy ona jako zachęta dla historyków - badaczy dziejów najnowszych - nie tylko polskich, ale również litewskich, którzy w oparciu o nie spenetrowane do końca zbiory archiwalne uzupełnią go i poszerzą.
Prezentowana tu próba monografii tego olbrzymiego cmentarzyska poświęcona jest przede wszystkim Polakom, aczkolwiek stanowią oni zaledwie część osób zamordowanych w Ponarach. O ich pamięć nikt dotąd publicznie nie upomniał się. W przeciwieństwie do społeczności żydowskiej, która doceniając ogrom poniesionych strat, doprowadziła do wprowadzenia do literatury ogólnoświatowej wielu publikacji, a także zadbała o odpowiednie uczczenie swych braci. Na uroczystość odsłonięcia okazałego pomnika w Ponarach przybyli przedstawiciele państwa Izrael z wiceprezydentem na czele. W odsłonięciu skromnej tablicy poświęconej Polakom, ufundowanej przez wileńskich rodaków, nie było nikogo z władz polskich.
Wyrażam zaniepokojenie, że w naszym kraju znajomość faktów i liczba polskich akowców z Okręgu Wileńskiego, którzy zginęli od kul litewskich ,,szaulisów” w ponarskim lesie jest zdecydowanie znikoma. O zbrodniach dokonanych na Polakach w b. Związku Radzieckim dużo ostatnio się pisze. O Ponarach – nic! Społeczeństwo nasze jest o tym niedoinformowane. Nadto sektor polski na terenie tej kaźni winien być urządzony zgodnie z konwencjami międzynarodowymi. Zagwarantowanie dostępu do miejsca uświęconego męczeństwem Polaków w Ponarach powinno odbywać się na drodze międzynarodowej umowy z Litwą.
Rok wydania 1993
ISBN: 83-85548-23-8
stron: 95
format: 20,5x29 cm
oprawa miękka
Wydawca: Zarząd Ochrony i Konserwacji Zespołów Pałacowo-Ogrodowych
UWAGA: lekkie przebarwienie okładki