Ze Wstępu:
Liceum Ogólnokształcące w Wałczu należy zaliczyć do kilkudziesięciu najstarszych szkół w Polsce. Niektóre z nich, jak gimnazja akademickie W Gdańsku i Toruniu, J. Lubrańskiego i Marii Magdaleny w Poznaniu, „Małachowianka” w Płocku, Gimnazjum im. B. Nowodworskiego i Św. Anny w Krakowie, czy podobne gimnazja w Lublinie, Rzeszowie, Sandomierzu, Przemyślu i Tarnowie, odegrały ważną rolę w rozwoju edukacji narodowej i życia umysłowego.
Gimnazjum wałeckie, położone na peryferiach Rzeczypospolitej pozbawionych związków kulturowych, nie odegrało takiej roli, niemniej jednak uchodziło za ważną, cieszącą się uznaniem placówkę oświatową na Pomorzu Zachodnim. Jej dzieje przebiegały w trzech różnych okresach historycznych: Polski niepodległej (do 1772 r.), zaboru pruskiego i niemieckiego (1772 - 1945) i Polski odrodzonej (od 1945 r.). Te uwarunkowania historyczne miały swój wpływ na charakter i funkcję szkoły. W okresie pierwszym kolegium jezuickie - prócz swej funkcji dydaktycznej spełniało ważną rolę w umacnianiu katolicyzmu na terenie opanowanym przez protestantyzm. W okresie drugim zostało ono urządzone według wzorów pruskich i od 1781 r. było niemiecką szkołą średnią. Po drugiej wojnie światowej nastąpiła jej repolonizacja . Z tych przyczyn szkoła nie posiada wspólnej tradycji. Jedynie budynek szkolny, wzniesiony w 1805 r. z kapitałów pojezuickich może łączyć te okresy na zasadzie ciągłości istnienia.
Na jej historię składają się liczne nazwy, jakie przybierała szkoła w ciągu wieków. Powołana została do życia w 1665 r. jako Collegium Societatis Jesu in Valcesi. W 1704 r. wałeccy jezuici w celach propagandowych nazwali ją Atenami Wałeckimi (Atheneum Societatis Jesu in Valcensi). Kasata zakonu jezuitów (1773) płożyła kres jego działalności pedagogicznej, jednak król Fryderyk Wielki pozo zostawił w rękach eksjezuitów szkolnictwo średnie na ziemiach zaboru pruskiego. Dopiero na mocy, edyktu królewskiego (1781) kolegia jezuickie zostały przemianowane w katolickie gimnazja pruskie i odtąd szkoła wałecka nosiła nazwę Königliches Katholisches Gymnasium in Deutsch Krone. W okresie wojen napoleońskich szkoła straciła na znaczeniu i spadła do roli prowincjonalnej szkółki o dwóch nauczycielach. Z tego powodu utraciła status pełnego gimnazjum, choć posiadała dość nowoczesny, jak na owe czasy, budynek szkolny. Od 1823 r. figuruje jako progimnazjum a więc gimnazjum niepełne bez dwóch najwyższych klas (Königliches Katholisches Progymnasium).
Rok wydania 1998
ISBN: 83-86248-63-7
stron: 592 + 12 str. (ilustracje barwne)
Wymiary: 17,5 x 24,5 cm
oprawa twarda
Wydawca: Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego w Wałczu